Perkataan halal berasal daripada bahasa Arab yang bermaksud dibenarkan atau diharuskan oleh Hukum Syarak. Dalam konteks perdagangan di Malaysia, ia bukan istilah longgar — ia mempunyai definisi berkanun.

Definisi berkanun

Perintah Perihal Dagangan (Penggunaan Perbahasaan "Halal") 1975, seperti yang dipetik dalam prosedur pensijilan JAKIM, menetapkan bahawa makanan boleh dilabel halal apabila ia memenuhi kesemua syarat berikut:

  1. Tidak terdiri daripada atau mengandungi apa-apa bahagian atau benda dari binatang yang dilarang oleh Hukum Syarak, atau binatang yang tidak disembelih mengikut Hukum Syarak;
  2. Tidak mengandungi apa-apa bahan yang dihukum sebagai najis mengikut Hukum Syarak;
  3. Tidak disedia, diproses atau dikilang menggunakan alat yang tidak bebas daripada najis mengikut Hukum Syarak;
  4. Semasa penyediaan, pemprosesan atau penyimpanan, tidak bersentuhan atau berdekatan dengan makanan yang tidak memenuhi syarat di atas.

Mengapa syarat keempat penting

Ramai pengusaha baharu menyangka halal hanya tentang ramuan. Syarat ketiga dan keempat menjelaskan bahawa peralatan dan lokasi penyimpanan juga dinilai. Sebuah produk yang ramuannya sempurna halal boleh gagal jika ia diproses menggunakan mesin yang sama dengan produk tidak halal, atau disimpan bersebelahan dengannya.

Inilah sebabnya audit pensijilan memeriksa kilang secara fizikal, bukan sekadar menyemak senarai ramuan di atas kertas.

Siapa yang menentukan Hukum Syarak

Prosedur JAKIM menyatakan Hukum Syarak merujuk kepada mazhab Syafie, atau mazhab Maliki, Hambali atau Hanafi sebagaimana yang diperkenankan. Ini bermakna keputusan pensijilan bersandarkan rujukan fiqh yang tertentu, bukan tafsiran bebas.

Halal, haram dan syubhah

Dalam amalan industri anda akan menemui tiga istilah. Halal — dibenarkan. Haram — dilarang. Syubhah — meragukan, iaitu status yang belum jelas kerana maklumat sumber tidak lengkap. Bahan syubhah bukan automatik haram, tetapi ia tidak boleh diluluskan sehingga sumbernya disahkan. Bagi pengilang, bahan syubhah adalah punca kelewatan permohonan yang paling biasa.